Evrópsk samgönguvika 16. – 22. september

Evrópska samgönguvikan hefst á morgun 16. september og stendur yfir til 22. september. Markmið vikunnar er að hvetja fólk til umhugsunar um eigin ferðavenjur og virkja það til að nota almenningssamgöngur, hjóla eða ganga. 

Græn skref hvetja alla vinnustaði til þess að nýta samgönguvikuna til að vekja athygli á vistvænum samgöngum og jafnvel gera eitthvað skemmtilegt fyrir starfsfólk þessa viku. Það er ýmislegt hægt að gera til þess að lyfta vistvænum samgöngum upp, hér eru nokkur dæmi: 

  • Minna starfsfólk á að gera samgöngusamninga. 
  • Bjóða upp á morgunkaffi á bíllausa deginum fyrir þá sem ferðast með vistvænum hætti. 
  • Bjóða upp á hjólaviðgerðir fyrir starfsfólk. 
  • Skipuleggja happyhour fyrir starfsmenn í lok dags, enda mun enginn þurfa keyra heim. 
  • Skora á nágrannastofnun í samgöngukeppni. 
  • Halda útikaffi eða tónleika á bílastæðinu. 

Mikilvægt er að hafa í huga að vistvænar samgöngur eru ekki valmöguleiki fyrir alla en það nægir að fólk geri sitt besta miðað við þær aðstæður sem eru til staðar. Að fleiri nýti vistvænar samgöngur eru allra hagur. Allir njóta ágóðans af því að fækka bílum á götunni og draga á sama tíma úr mengun. 

Nánar má lesa um vikuna á facebook síðu samgönguviku og heimasíðu verkefnisins.

Á fimmta þúsund umhverfisvænar breytingar hjá ríkinu

Starfsstöðvar ríkisstofnana hafa stigið 174 Græn skref á árinu.  Hvert skref inniheldur í kringum 30 til 40 aðgerðir svo  að baki þessum árangri liggi á fimmta þúsund umhverfisvænar aðgerðir, bæði stórar og smáar.

Á meðal umbóta hjá stofnunum má nefna bætta aðstöðu fyrir hjólreiðafólk, mötuneyti sem auka framboð sitt af mat með lægra kolefnisspor, þátttöku í ruslaplokki, breytingu yfir í umhverfisvottaðan klósettpappír og svo mætti lengi telja.

Eftirfarandi stofnanir hafa stigið Græn skref á árinu:

 

  • Barnaverndarstofa
  • Fiskistofa
  • Fjármála- og efnahagsráðuneytið
  • Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra
  • Fjölbrautaskóli Snæfellinga
  • Fjölbrautaskóli Suðurlands
  • Fjölbrautaskóli Suðurnesja
  • Fjölbrautaskóli Vesturlands
  • Fjölbrautaskólinn í Garðabæ
  • Framhaldsskólinn á Húsavík
  • Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum
  • Gljúfrasteinn: hús skáldsins
  • Harpa tónlistar- og ráðstefnuhús
  • Háskóli Íslands
  • Heilbrigðisstofnun Austurlands
  • Hugverkastofan
  • Húsnæðis- og mannvirkjastofnun
  • Íslandspóstur
  • Jafnréttisstofa
  • Kvikmyndasafn Íslands
  • Landhelgisgæsla Íslands
  • Lyfjastofnun
  • Menntaskólinn á Akureyri
  • Menntaskólinn á Tröllaskaga
  • Menntaskólinn í Kópavogi
  • Menntaskólinn við Hamrahlíð
  • Menntaskólinn við Sund
  • Náttúrufræðistofnun Íslands
  • Náttúruminjasafn Íslands
  • Samgöngustofa
  • Skatturinn
  • Skógræktin
  • Stofnun Vilhjálms Stefánssonar
  • Sýslumaðurinn á Norðurlandi eystra
  • Sýslumaðurinn á Suðurnesjum
  • Sýslumaðurinn á Vesturlandi
  • Tryggingastofnun Ríkisins
  • Umboðsmaður barna
  • Umboðsmaður skuldara
  • Utanríkisráðuneytið
  • Vatnajökulsþjóðgarður
  • Verkmenntaskólinn á Akureyri
  • Vinnumálastofnun
  • Þjóðgarðurinn á Þingvöllum
  • Þjóðskjalasafn Íslands

 

Við óskum þeim til hamingju með árangurinn!

Nánar um Græn skref

Hjálpargögn við gerð loftslagsstefnu

Samkvæmt lögum um loftslagsmál ber öllum ríkisaðilum að setja sér loftslagsstefnu fyrir árslok 2021. Stefnan skal innihalda skilgreind markmið um samdrátt í losun gróðurhúsalofttegunda og kolefnisjöfnun starfseminnar ásamt aðgerðum svo að þeim markmiðum verði náð. Tilgangur loftslagsstefnu er að auðvelda ríkisaðilum að draga markvisst úr áhrifum vegna losunar gróðurhúsalofttegunda af starfsemi sinni og vera til fyrirmyndar með því að hafa bein og óbein áhrif á loftslagsskuldbindingar Íslands.

Til að auðvelda þátttakendum Grænna skrefa þá vinnu kynna Grænu skrefin til leiks tvö ný hjálpargögn við gerð loftslagsstefnu.

Annars vegar er um að ræða aðgerðabanka sem hefur að geyma dæmi um aðgerðir sem stofnanir geta valið úr og skiptast þær eftir losunarþáttum. Aðgerðabankanum er ætlað að vera lifandi og munu starfsmenn Grænna skrefa bæta við nýjum aðgerðum þegar ríkisaðilar senda inn sínar aðgerðaáætlanir með frumlegum aðgerðum sem geta nýst öðrum. Við hvetjum ríkisaðila til að hugsa um sína kjarnastarfsemi og hverjir eru ykkar helstu losunarvaldar því þar getið þið haft mest áhrif.

Hins vegar er um að ræða excel skjal sem auðveldar stofnunum að nýta niðurstöður Græns bókhalds til þess að sjá hversu mikill samdráttur er nauðsynlegur í hverjum losunarþætti fyrir sig svo að heildarmarkmiði í samdrætti losunar gróðurhúsalofttegunda sé náð. Þessu skjali eru ætlað að hjálpa ykkur að setja ykkur raunhæf samdráttarmarkmið, en þið þurfið ekki að skila því inn til Umhverfisstofnunar

Við vonum að nýju hjálpargögnin nýtist ykkur vel! Þau má nálgast undir ítarefni vinnugagna.

Hér má horfa á upptöku af kynningarfundinum.

Sýslumaðurinn á Vesturlandi stígur annað skrefið

Á dögunum steig embætti Sýslumannsins á Vesturlandi annað Græna skrefið. Við óskum þeim kærlega til hamingju með flottan árangur!

Til að ljúka öðru skrefinu kláruðu starfsmenn Sýslumannsins á Vesturlandi meðal annars að skila Grænu bókhaldi sem gaf þeim áætlun af losun gróðurhúsalofttegunda sem verður vegna þeirra starfsemi. Í kjölfarið settu þau sér loftslagsstefnu með mælanlegu markmiði um 40% samdrátt í losun vegna reksturs embættisins fyrir árið 2030 miðað við árið 2020. Samhliða þessu lögðust þau í ýmis konar umbætur til þess að gera reksturinn umhverfisvænni svo sem innkaupagreiningu og bætta flokkunaraðstöðu.

Við óskum þeim aftur til hamingju og hlökkum til að sjá þau stíga næstu skref!

Hér má sjá starfsmenn Sýslumannsins á Vesturlandi fagna áfanganum

Kynningarfundur um ný hjálpargögn við gerð loftslagsstefnu

Umhverfisstofnun hefur útbúið tvö ný hjálpargögn sem nota má við gerð markmiðasetningar og aðgerðaáætlunar fyrir loftslagsstefnu. Annars vegar er um að ræða aðgerðabanka sem hefur að geyma dæmi um aðgerðir sem stofnanir geta valið úr og skiptast þær eftir losunarþáttum. Hins vegar er um að ræða excel skjal sem auðveldar stofnunum að nýta niðurstöður Græns bókhalds til þess að sjá hversu mikill samdráttur er nauðsynlegur í hverjum losunarþætti fyrir sig svo að heildarmarkmiði í samdrætti losunar gróðurhúsalofttegunda sé náð.

Í tilefni af útgáfunni verður haldin stuttur rafrænn kynningarfundur þann 29. júní kl. 13:00-13:30. Fundurinn verður tekinn upp og birtur á vef Grænna skrefa fyrir þá sem sjá sér ekki fært að mæta.

Allir eru velkomnir en þó sérstaklega ríkisaðilar sem vinna í gerð loftslagsstefnu.

Tengjast má viðburðinum hér.

 

Húrra! Þjóðskjalasafnið komið með 5. skref

Það eru alltaf mikil gleðitýðindi þegar stofnanir klára öll Grænu skrefin. Á dögunum lauk Þjóðskjalasafnið við fimmta skrefið og við óskum þeim innilega til hamingju með góðan árangur!

Skjalasafn sem nær í hillumetrum frá Reykjavík til Hveragerðis

Ein af þýðingamestu aðgerðunum sem Þjóðskjalasafnið fór í til að ljúka fimmta skrefinu var að setja sér loftlagsstefnu sem fylgdu bæði mælanleg markmið og aðgerðir. Í mörgum stofnunum eru samgöngur stærsti losunarþátturinn, en í stofnun sem hefur það megin hlutverk að varðveita skjöl allra opinberra aðila er það pappírinn sem hefur einna mest áhrif. Það er því mjög mikilvægt að Þjóðskjalasafnið valdi að leggja áherslu á vistvæna varðveislu skjala. Heildarsafnkostur Þjóðskjalasafns er um 45 hillukílómetrar af skjölum. Ef hillunum væri raðað upp hlið við hlið myndi það þýða að þær næðu frá Þjóðskjalasafninu í miðbæ Reykjavíkur og alla leið til Hveragerðis! Að hugað sé að vistspori pappírs og pappírsúrgangs er því heldur betur mikilvægt í stofnun eins og Þjóðskjalasafninu.

Loftlagskvíða breytt í loftlagsstolt

Það er mikið rætt um loftlagskvíða, en við fyllumst loftlagsstolti yfir því að fylgjast með metnaðinum og samstöðunni sem starfsmenn Þjóðskjalasafns hafa sýnt. Sérstakar þakkir á Anna Elínborg Gunnarsdóttir sviðstjóri sem hefur með miklum eldmóði leitt verkefnið áfram. Aðspurð segir hún að þau hafi ákveðið að taka 5. skrefið svona föstum tökum sem lið í samfélagslegri ábyrgð stofnunarinnar og að vera til fyrirmyndar í umhverfis-og loftlagsmálum. Hún telur að lykilinn að góðu gengi hafi verið samstarf og metnaðar starfsmanna, sem hafa unnið markvisst að því að gera Þjóðskjalasafn að umhverfisvænum vinnustað.

Mikilvægt að allir starfsmenn taki þátt alveg frá byrjun

Eins og margir vita er 5. skrefið frábrugðið hinum Grænu skrefunum þar sem það snýr fyrst og fremst að því að tryggja að umhverfisstarfið sé í stöðugri þróun þó að formlegu skrefunum sé lokið. Þau ákváðu að fara alla leið og innleiða ISO 14001 umhverfisstjórnunarkerfið til að tryggja að stofnunin viðhaldi markvissu umhverfisstarfi í daglegum rekstri eftir að hafa uppfyllt öll skrefin. Anna Elínborg viðurkennir að það taki mikinn tíma að innleiða 5. Græna skrefið og umhverfisvottun, en telur að það hjálpi að gera tíma- og verkáætlun í byrjun til að átta sig vel á umfangi verkefnisins. Þau réðu einnig ráðgjafa sem var mikil hjálp við innleiðingu ISO staðalsins.

Anna Elínborg mælir með því að fá sem flesta starfsmenn til að taka þátt í verkefninu frá upphafi. Það hefur sannarlega tekist vel í þeirra tilviki, enda eru margir hverjir eru farnir að taka vistvænan ferðamáta fram yfir einkabílinn, það flokka allir vel og vandlega og huga að því að lágmarka sóun.

Við óskum Þjóðskjalasafninu enn og aftur til hamingju!

 

Réttar aðgerðir á réttum stað þegar Harpa tekur 2. Græna skrefið

Stundum veltir maður fyrir sér hvaða árangri Grænu skrefin skila fyrir umhverfið í raun og veru. Þessari spurningu var svarað hátt og greinilega þegar Harpa kláraði 2. skrefið á dögunum.

Segja má að réttar aðgerðir hafi verið á réttum stað. Þegar Harpa ákveður að bjóða gestum að flokka á öllum sínum viðburðum, þá skiptir það máli. Árlega eru um 2 milljónir heimsókna í Hörpu og haldnir um 1500 viðburðir. Þegar Harpa sendir bréf til ríflega hundrað birgja til að stuðla að vistvænum innkaupum, þá skiptir það máli. Enda brugðust mörg fyrirtæki við kallinu og vildu gera betur í umhverfismálum. Þegar bygging með þúsundum ljósa ákveður að LED væðast, þá skiptir það máli. Það dugar í raun ekkert minna en forsíðufrétt til að gera peruskiptunum skil.

Allt sem hefur verið nefnt eru aðgerðir í Grænu skrefunum. Stærð og mikilfengleiki Hörpu gerir það að verkum að allar þessar aðgerðir og áhrif þeirra verða sýnilegri en oft áður, og sanna með því gildi sitt. En aðgerðirnar sanna líka gildi sitt í hvert sinn sem einhver af þeim 125 stofnunum, á meiri en 400 starfsstöðvum, með meira en 13.000 starfsmönnum tekur grænt skref í þágu umhverfissins.

Við óskum Hörpu innilega til hamingju með 2. Græna skrefið og hlökkum til að fylgjast með þeim marsera áfram og gera hluti sem skipta máli.

Sérsmíðuð lausn – flokkunartunnur á hjólum

Bréf sent á ríflega 100 birgja

LED væðing í Hörpu

 

 

 

Gljúfrasteinn fagnar 1. Græna skrefinu

Á dögunum nældi Gljúfrasteinn sér í 1. Græna skrefið.

Gljúfrasteinn var heimili og vinnustaður Halldórs Laxness og fjölskyldu en hefur verið starfrækt sem safn síðan 2004. Líkt og húsið sem reist var 1945 minnir umhverfisstarf Gljúfrasteins á fyrri tíma, þar sem nýtnin er höfð í fyrirhúmi og dregið er úr allri óþarfa sóun. Sumar aðgerðir eiga ekki við á Gljúfrasteini, þar sem að allur vinnustaðurinn er safn. Það er til dæmis ekki hægt að hengja upp límmiða hér og hvar til að minna á góða hluti eins og að slökkva ljósin, loka gluggum og minnka matarsóun, enda voru Grænu skrefin ekki til á tímum Laxness og fjölskyldu. En með aðeins fimm starfsmenn er lítið mál að ræða saman um umhverfismálin og minna á það sem á það til að gleymast.

Líkt og starfsmennirnir á myndinni gleðjumst við yfir góðum árangri á Gljúfrasteini!

Fæðingarorlofssjóður flýgur í gegnum tvö skref í einu!

Líkt og storkurinn sem kemur með börnin flýgur nú Fæðingarorlofssjóður í gegnum fyrstu tvö skrefin.

Fæðingarolofssjóður er undirstofnun Vinnumálastofnunnar, sem vinnur nú ötullega að því að koma öllum sínum starfsstöðvum víða um land í gegnum fyrstu tvö skrefin. Fæðingarorlofssjóður er staðsettur á Hvammstanga en þjónustar foreldra út um allt land. Þau hafa því löngu áður en covid faraldurinn skall á tileinkað sér fjarþjónustu, með tilheyrandi eldsneytissparnaði. Auk þess eru þau dugleg að nota margnota, flokka vel og vandlega og halda sóun á óþarfa í lágmarki.

Við óskum Fæðingarorlofssjóði til hamingju með góðan árangur!

Kætumst meðan kostur er!

Stór hluti hugmyndafræði Grænna skrefa er að fagna hverjum áfanga og hvetjum við því alla þátttakendur til að gleðjast þegar skrefi er náð. Því miður hefur verið erfiðara að skipuleggja fögnuði undanfarna mánuði en okkar þátttakendur hafa heldur betur ekki dáið ráðalausir og sumir t.d. sent litla glaðninga til heimila starfsmanna sinna og aðrir notað fjarfundarforrit til að gleðjast saman.

Utanríkisráðuneytið náði skrefi 1 og 2 fyrr í vor en gafst ekki færi á að fagna saman fyrr en í síðustu viku þegar fjöldatakmarkanir voru rýmkaðar. Starfsmenn Grænna skrefa óska þeim kærlega til hamingju með árangurinn!

Við hvetjum alla þátttakendur til að virða takmarkanir í gildi og gæta vel að persónubundnum sóttvörnum en jafnframt að nýta tækifærið og fagna þeim áföngum sem hafa náðst á síðustu mánuðum nú þegar útbreiðsla er tiltölulega lítil hvort sem að það er í gegnum fjarfundarforrit eða í persónu.