Starfsstöð Ríkisútvarpsins við Efstaleiti kláraði annað skrefið nú á dögunum með glæsibrag! Til þess að ná skrefinu hafa þau meðal annars skilað Grænu bókhaldi og sett sér ítarlega loftlagsstefnu með mælikvörðum. Þá hafa þau einnig skuldbundið sig til þess að fjárfesta í kolefnisbindingarverkefnum sem svarar til reiknaðrar losunar hvers árs.
Við óskum RÚV til hamingju með skrefið og hlökkum til næstu skrefa!
Stöðugt fleiri ríkisaðilar ljúka nú við fimmta og síðasta Græna skrefið og er oft spurt; hvað svo?
Það er eðlilegt að sú spurning vakni, enda eru umhverfismál eilífðarverkefni sem ekki er hægt að ljúka fyrir fullt og allt, heldur þarf stöðugt að vinna að því að gera betur og vera vakandi. Það eru nokkur veigamikil atriði sem tryggja að Grænu skrefin séu lifandi verkefni og hér koma dæmi um þau:
Það er alltaf gott að hafa góðar fyrirmyndir og óhætt er að benda á Menntaskólann á Tröllaskaga þegar kemur að því að viðhalda metnaðarfullu umhverfisstarfi eftir að fimmta skrefinu var náð, en skólinn var ein af fyrstu stofnunum til að fara í gegnum Grænu skrefin. Starfsmaður Grænna skrefa leit við á Vorsýningu skólans á dögunum, þar sem nemendur sýndu afrakstur annarinnar í listsköpun. Athygli vakti að einungis lítill hluti verkanna prýddi veggi skólans, en stærsti hluti sýningarinnar fór fram rafrænt, en langstærsti hluti nemendanna er einmitt í fjarnámi. Tengiliður við Grænu skrefin, Unnur Hafstað, greindi frá því að upphaflega hefðu nemendur sent verk sín til skólans þar sem þau voru hengd upp, en síðan send til baka. Til þess að spara kolefnisspor af þessum sendingum er nú meiri áhersla lögð á rafræna sýningu og útkoman er stórgóð, hana má sjá hér.
Það má einnig benda á að Grænu skrefin útiloka ekki annarskonar umhverfisstarf eða verkefni og það er alltaf gaman að sjá metnað sem nær út fyrir Grænu skrefin. Grænfáninn er dæmi um slíkt verkefni, en Menntaskólinn á Tröllaskaga hlaut Grænfána númer tvö á dögunum. Á heimasíðu skólans segir að undanfarin ár hafi áherslan í skólanum verið á neyslu og úrgang, og hafa þau málefni verið samþætt hinum ýmsu námsgreinum. Þetta er því annað fyrirtaks dæmi um hvernig hægt er að samtvinna umhverfisstarf öllu öðru starfi sem á sér stað í stofnuninni.
Þann tíunda maí stóð teymi hringrásarhagkerfis Umhverfisstofnunar fyrir málþingi um umhverfisvænni mötuneytisrekstur. Tilefni málþingsins voru nýútgefnar leiðbeiningar okkar um umbúðanotkun og minni matarsóun í mötuneytum, þær má finna undir vinnugögn á heimasíðu Grænna skrefa. Við vekjum sérstaka athygli á veggspjaldi sem var hannað við sama tilefni þar sem nokkrar vel valdar aðgerðir eru dregnar fram. Veggspjaldið er tilvalið til útprentunar, mætti gjarnan hanga inni í eldhúsum eða kaffistofum starfsfólks mötuneyta og hefur verið þýtt á bæði ensku og pólsku. Við hvetjum alla þátttakendur Grænna skrefa til að kynna sér leiðbeiningarnar, prenta þær út ef við á og benda viðeigandi þjónustuaðilum á þær.
Stór hluti Grænna skrefa er að draga úr umhverfisáhrifum matarneyslu á vinnustað, horft er til umbúðanotkunar, fjölnota borðbúnaðar, kolefnisspors matvæla sem valin eru og matarsóunar – svo eitthvað sé nefnt. Okkar ágætu frummælendur snertu á þessu,og mörgu öðru í erindum sínum, sem við vonum að gagnist við vinnuna við Grænu skrefin.
Vegna tæknilegra örðugleika lokaðist fundurinn áður en seinasta erindið fór af stað og langflestir áhorfendur misstu af því, en erindið var þó tekið upp og myndböndunum skeytt saman. Hér er því hægt að sjá dagskrána í heild sinni. Við þökkum frummælendum málþingsins kærlega fyrir, og áhorfendum fyrir sýndan áhuga.
Erindin í tímaröð:
00:00-09:53: Kynning á nýjum leiðbeiningum Umhverfisstofnunar. Kristín Helga Schiöth og Ásdís Nína Magnúsdóttir, sérfræðingar við Umhverfisstofnun.
09:34-23:53: Heilsusamlegt mataræði hagstætt umhverfinu. Anna Sigríður Ólafsdóttir, doktor í næringarfræði og prófessor við Menntavísindasvið HÍ.
23:54-35:18: Áherslur Matvælaráðuneytisins og stefnumótun um matvælaframleiðslu Íslands. Sigurður Eyþórsson, sérfræðingur við Matvælaráðuneytið.
35:19-47:00: Svansvottuð mötuneyti – Reynslusaga. Ríkharður Gústavsson, deildarstjóri og yfirmatreiðslumaður Íslandsbanka og Ásgeir Ólafsson, sérfræðingur rekstrarþjónustu Íslandsbanka.
47:01-58:56:00 – Umhverfisvænt mötuneyti – Upplifun neytenda. Kolbrún Ýrr Bjarnadóttir, íslenskukennari og meðlimur í Umhverfisnefnd Menntaskólans á Akureyri.
56:01-1:03:00 – Spurningar og umræður.
Sá merkilegi atburður varð á Selfossi 4. maí að Fjölbrautaskóli Suðurlands lauk fimmta og síðasta Græna skrefinu. Olga Lísa, skólameistari, og Karl Ágúst, fulltrúi umhverfisnefndar, tóku við viðurkenningunni og sögðu frá þeim árangri sem náðst hefur í Grænu skrefunum. Þar má nefna stórbætta flokkun sorps meðal nemenda, áherslu á umhverfisvænni byggingarvið í verknámsgreinum, endurvinnslu sértæks úrgangs og talsverðan sparnað í hitunarkostnaði.
Skólinn hefur lengi lagt áherslu á samband manns og náttúru með verklegri og bóklegri kennslu í umhverfisfræði, sem er nú skyldufag í skólanum. Nemendur taka þátt í skógræktarstarfi á svæðinu og eiga fulltrúa í innra umhverfisstarfi skólans.
Við hjá Grænum skrefum óskum Fjölbrautaskóla Suðurlands innilega til hamingju með fimmta skrefið og óskum þeim góðs gengis við að viðhalda þeim fyrirmyndarárangri sem náðst hefur.
Nýsköpunardagur hins opinbera verður haldinn í Grósku og í streymi á milli klukkan 9:00 og 15:30 þann 17. maí næstkomandi. Markmið viðburðarins er að hvetja til aukinnar nýsköpunar hjá hinu opinbera og er þemað í ár græn nýsköpun. Dagskráin samanstendur af fjölbreyttum erindum, bæði reynslusögum og nýjum tækifærum.
Við hvetjum tengiliði Grænna skrefa að taka þátt í persónu eða streymi.
Frekari upplýsingar um dagskrá og skráningu á viðburðinn má finna hér.
Það er hægt að fara margar leiðir til þess að uppfylla aðgerð um skiptistöð í skrefi 4. Stofnanir hafa sett upp skiptimarkað fyrir föt, öskudagsbúninga, bækur eða jafnvel púsluspil. Starfsmannafélag Umhverfisstofnunar í Reykjavík hefur efnt til plöntu-potta-fræ og afleggjara skiptimarkaðs. Starfsfólk er hvatt til að mæta með afleggjara af plöntum, gamla potta sem þau hafa ekki not fyrir lengur, fræ sem þau komast ekki yfir að nota eða annað sem tengist plöntum og garðyrkju. Þetta sýnir það vel að möguleikarnir eru endalausir og við hvetjum stofnanir til að setja upp hvers konar skiptistöðvar sem hentar þeim.
Aðgerðin hljómar svona í heild sinni:
Við höfum sett upp skiptistöð (borð og/eða fataslá) þar sem starfsmenn geta komið með hluti að heiman sem þeir vilja gefa áfram og aðrir geta fengið, annaðhvort í afmarkaðan tíma árlega eða til frambúðar.
Þann 10. maí næstkomandi stendur teymi hringrásarhagkerfis hjá Umhverfisstofnun fyrir málþingi um umhverfisvænni mötuneyti. Málþingið verður öllum opið og streymt í gegnum Teams milli 14:00 og 15:00 á Facebook-síðu Umhverfisstofnunar. Hlekkinn má finna hér.
Við munum hlýða á fjögur áhugaverð erindi sérfræðinga, rekstraraðila og neytenda og munu erindin snerta á kolefnisspori matvæla, matarsóun, umbúðanotkun, Svansvottun mötuneyta, upplifun starfsfólks af grænmetismiðuðu mötuneyti og ýmsu fleiru.
Tilefni viðburðarins eru nýútgefnar leiðbeiningar Umhverfisstofnunar um umbúðanotkun í mötuneytum og hvernig minnka má matarsóun. Efnið er öllum opið til niðurhals og útprentunar, við vekjum sérstaka athygli á veggspjöldum sem setja meginatriði leiðbeininganna fram á einfaldan hátt og hægt er að nálgast á þremur tungumálum; íslensku, ensku og pólsku. Bæði leiðbeiningarnar og veggspjöldin má nálgast undir Vinnugögn hér á heimasíðunni, og undir flokknum Kaffihús og eldhús. Því má einnig hlaða niður með því að ýta á þessa hlekki:
Eins og þátttakendur Grænna skrefa þekkja snýr stór hluti aðgerðanna að matarneyslu starfsmanna og starfsemi eldhúsanna og þessi viðburður er ekki síst hugsaður til að styðja við mötuneyti, eldhús og veitingarekstur sem þjónusta ríkisaðila. Aðrir aðilar sem viðburðurinn gagnast eru mötuneyti sem rekin eru af sveitarfélögum, mötuneyti vinnustaða á einkamarkaði, matsali hótela og önnur veitingahús.
Við vonumst til að sjá sem flest þann 10. maí kl. 14:00 í gegnum Teams. Hægt er að lesa frekar um fyrirlesarana og efnistök hér og opið verður fyrir spurningar að erindum loknum.
