Grænum skrefum í ríkisrekstri hleypt af stokkunum
Á morgunverðarfundi 26. nóv var verkefninu Græn skref í ríkisresktri formlega hleypt af stokkunum. Á fundinum voru gefin góð dæmi frá Landspítala og rætt um árangur stofnana sem hægt er að ná með einföldum aðgerðum.
Frá kynningu Grænna skrefa í ríkisrekstri. F.v. Elva Rakel Jónsdóttir, teymisstjóri hjá Umhverfisstofnun, Hrönn Hrafnsdóttir, verkefnastjóri Grænna skrefa hjá Reykjavíkurborg, Birna Helgadóttir, verkefnastjóri umhverfis- og samgöngumála hjá Landspítala og Magnús Guðmundsson, forstjóri Landmælinga Íslands sem var fundarstjóri.
Samkvæmt stefnu ríkisins um vistvæn innkaup og grænan ríkisrekstur skal minnka umhverfisáhrif opinberra innkaupa og aðstoða ríkisstofnanir við að grænka rekstur sinn og stuðla að sjálfbærri neyslu. Stofnanir og Reykjavíkurborg sem unnið hafa að umhverfismálum eru farin að sýna árangur til bættrar heilsu, minni rekstrarkostnaðar og minni umhverfisáhrifa. Græn skref Reykjavíkurborgar hafa verið aðlöguð fyrir ríkisrekstur og gefst nú öllum stofnunum kostur á að nýta sér Græn skref í ríkisrekstri, einfalt og aðgengilegt verkfæri. Umhverfis- og auðlindaráðuneytið, Landmælingar Íslands og Skipulagsstofnun eru fyrstu ríkisstofnanirnar til að aðlaga starfsemi sína Grænum skrefum í ríkisrekstri.
Gestir á kynningu Grænna skrefa í ríkisrekstri voru áhugasamir.
Umhverfis- og auðlindaráðuneytið stígur fyrsta Græna skrefið
Ráðuneytið hefur staðist úttekt á fyrsta Græna skrefinu í ríkisrestri og undirbýr nú vinnu við að taka næsta skref.
Einfaldir flokkar Grænna skrefa
Í hverju skrefi eru aðgerðir í hverjum þessara flokkar. Málið er einfalt.
Þróunarhópur Grænna skrefa
Stofnanir umhverfis- og auðlindaráðuneytisins tóku þátt í að þróa Grænu skrefin.
Vorið 2014 voru Græn skref Reykjavíkurborgar aðlöguð ríkisrekstri og tóku þátt fulltrúar Landgræðslu ríkisins, Mannvirkjastofnunar, Úrskurðarnefndar skipulags- og auðlindamála, Náttúrufræðistofnunar, Skipulagsstofnunar, Umhverfis- og auðlindaráðuneytisins, Landmælinga Íslands, Umhverfisstofnunar, ÍSOR, Úrvinnslusjóðs, Stofnunar Vilhjálms Stefánssonar og Skógræktar ríkisins. Hér má sjá fulltrúa þessara stofnana.
Betri lýsing
Þegar starfsfólk Landmælinga uppgötvaði að lýsingu var ofaukið á sumum stöðum brá það á það ráð að skrúfa aðra hvora ljósaperu úr ljósastæðum,
sem sparar orkuna sem annars færi í að hafa kveikt á perunum.
Gleymum okkur ekki
Einfaldir miðar á vel völdum stöðum á vinnustaðnum eru góð leið til að minna fólk á
að slökkva ljós og á raftækjum við heimferð eða í kompum og geymslum þar sem ekki þarf að loga ljós yfir daginn.
Endurnota eins og hægt er
Stefna Landmælinga í innkaupamálum er að forðast í lengstu lög að kaupa nýtt ef eldri búnað er hægt að nýta. Til dæmis eru tölvur gjarnan látnar ganga á milli starfsmanna, sem hafa ólíkar þarfir í þeim efnum. Þannig þurfa þeir sem vinna í kortagerð mun öflugri tæki en þeir sem sinna t.d. almennum skrifstofustörfum og þegar tölvur þeirra fyrrnefndu úreldast fyrir kortavinnuna geta þær gagnast vel fyrir aðra.
Hvar liggur áhugi starfsmanna?
Skipulagsstofnun réðst í könnun um ferðavenjur, úrgangsflokkun og orkunotkun meðal starfsmanna til að fá yfirsýn yfir þau sóknarfæri sem stofnunin hefur til að bæta sig í umhverfismálum.
Slíkar kannanir þurfa ekki að vera flókar, t.a.m. er hægt að finna vefsíður sem bjóða ókeypis forrit fyrir þess háttar úttektir.
Skipulagsstofnun stígur fyrsta græna skrefið
Grænar plöntur taka hlýlega á móti gestum Skipulagsstofnunar og gleðja auga þeirra sem þar starfa um leið og þær keppast við að bæta loftgæðin á vinnustaðnum. Skipulagsstofnun var meðal fyrstu stofnana ríkisins sem á dögunum stigu grænt skref í sínum rekstri.
Hjá Skipulagsstofnun er nýtnin í fyrirrúmi. Þegar nýlega þrengdi að stofnuninni þurfti að endurskipuleggja nýtingu húsnæðisins og samnýta skrifstofur meira en áður. Við þær breytingar kom í ljós að mörg skrifborðanna sem áður voru í notkun voru of stór til að hægt væri að koma tveimur eða fleirum inn á eina skrifstofu. Í stað þess að kaupa ný húsgögn var brugðið á það ráð að fá gefins borð sem Síminn var hættur að nota. Annað dæmi eru möppur og skjalahólf sem tæmd eru þegar pappíranna er ekki lengur þörf og þau geymd á vísum stað þannig að hægt sé að grípa til þeirra þegar þarf, í stað þess að kaupa nýtt.
Hjá Skipulagsstofnun er eingöngu notaður margnota borðbúnaður , aðeins er keyptur umhverfisvottaður pappír og þjónusta við þrif er keypt af svansvottuðu fyrirtæki.
Og grænu plönturnar , sem víða er að finna um vinnustaðinn, eru ekki bara til skrauts. Ef marka má rannsókn á vegum bandarísku geimvísindastofnunarinnar NASA geta plöntur unnið gegn 99% eiturefna í andrúmslofti innanhúss og gegna því mikilvægu hlutverki við að bæta loftgæði á vinnustaðnum.
Vistvænt hjá Landmælingum Íslands
Samgöngumál eru tekin föstum tökum hjá Landmælingum Íslands sem staðsettar eru á Akranesi. Landmælingar tóku sitt fyrsta græna skref á dögunum og voru meðal fyrstu stofnana landsins sem aðlöguðu starfsemi sína Grænum skrefum í ríkisrekstri.
Þótt ákvörðunin hafi ekki kallað á miklar breytingar í starfseminni voru sóknarfæri hér og þar sem nýtt voru til að stuðla að umhverfisvænna starfsumhverfi. Meðal annars voru ruslafötur aflagðar inni á skrifstofunum í því skyni að auka hvata fyrir starfsmenn til að draga úr úrgangi. Þess í stað eru vel merkt flokkunarílát fyrir rusl á einum stað á vinnustaðnum.
Staðsetning Landmælinga á Akranesi hefur orðið stjórnendum stofnunarinnar hvati til að huga sérstaklega að samgöngumálunum. Sex starfsmenn stofnunarinnar búa í Reykjavík. Til að draga sem mest úr útblæstri vegna ferða er sá háttur hafður á að tveir nýta sér þjónustu strætó til og frá vinnu en fjórir aka saman í Hybrid bíl. Stór hluti þeirra sem búa í grennd við vinnustaðinn hjóla eða ganga til og frá vinnu og er ríflega helmingur starfsmanna með samgöngusamning við Landmælingar. Þá hefur stofnunin ávallt verið öflugur þátttakandi í átakinu Hjólum í vinnuna og er ríflega af hjólagrindum við vinnustaðinn. Loks hefur stofnunin yfir tveimur litlum díselbílum að ráða sem starfsfólk nýtir til að sinna fundum og öðrum vinnutengdum erindum utan stofnunar á vinnutíma, auk þess sem strætómiðar eru alltaf aðgengilegir á vinnustaðnum.