Umbótaverkefni í græna bókhaldinu

Starfsfólk Umhverfis- og orkustofnunar vinnur nú að umbótaverkefni tengdu græna bókhaldinu sem miðar að því að einfalda og bæta aðgengi að upplýsingum um stöðuna á umhverfisvænni starfsemi  ríkisstofnana.

Verkefnið snýst um að þróa miðlægt mælaborð sem byggir á rauntímagögnum úr bókhalds- og mannauðskerfum Fjársýslunnar. Með þessu færist grænt bókhald frá handvirkri gagnasöfnun yfir í sjálfvirka og samræmda gagnamiðlun sem sparar ríkinu verulegan tíma og fjármuni.

Samskipti við Fjársýsluna og Fjármála- og efnahagsráðuneytið hófust í mars 2025 og hefur verið unnið markvisst að því að koma á traustum gagnatengingum. Þær tengingar urðu virkar í byrjun október og hefur starfsfólk UOS síðan þá unnið að því að greina gögnin og skilgreina þær umbætur sem þarf á rafrænum reikningum til að mælaborðið geti orðið að veruleika.

Vonir standa til að mælaborðið verði aðgengilegt fyrir lok árs 2025. Með þessari breytingu verður Umhverfis-og orkustofnun kleift að fylgjast með umhverfisgögnum í rauntíma og bregðast fyrr við, auk þess sem verkefnið mun spara tugir milljóna á ársgrundvelli í vinnusparnaði innan ríkisins.

Upptaka af morgunfundi 2024 – Hringrásarhagkerfið

Nú er hægt að nálgast upptöku af morgunfundi Grænna skrefa árið 2024 á eftirfarandi hlekk Hringrásarhagkerfið og vinnustaðurinn – Morgunfundur Grænna skrefa 2024

Fundurinn fór fram á Teams miðvikudaginn 4. desember. Þema fundarins var hringrásarhagkerfið og vinnustaðurinn. Á fundinum var meðal annars farið yfir:

  • Hvað er hringrásarhagkerfi?
  • Hvert umfang hringrásar á Íslandi er í dag?
  • Hvað er hægt að gera til þess að stuðla að meiri hringrás í einkalífi og á vinnustöðum?

Dagskrá:

0:04:57 Guðmundur Steingrímsson umhverfisfræðingur – Umfang hringrásar á Íslandi

0:33:27 Hildur Mist Friðjónsdóttir sérfræðingur hjá Umhverfisstofnun – Hugvekja um einstaklinga í hringrásarhagkerfinu

0:54:14 Hrafnhildur Árnadóttir framkvæmdastjóri Frostþurrkun ehf – Kynning á starfsemi íslensks hringrásarfyrirtækis í matvælageiranum

1:03:19 Bergljót Hjartardóttir sérfræðingur hjá Umhverfisstofnun – Hlutverk stofnana í hringrásarhagkerfinu

 

Morgunfundur Grænna skrefa – Hringrásarhagkerfið

Verið velkomin á morgunfund Grænna skrefa 2024. Fundurinn fer fram miðvikudaginn 4. desember kl. 9:00-10:30 í streymi á Teams.

Þema fundarins í ár er hringrásarhagkerfið og vinnustaðurinn. Við ætlum að útskýra hvað hringrásarhagkerfi er, hvert umfang hringrásar á Íslandi er í dag og hvað er hægt að gera til þess að stuðla að meiri hringrás í einkalífi og á vinnustöðum.

______

Viðburðurinn er ætlaður stofnunum í Grænum skrefum um allt land en öll sem hafa áhuga á að fræðast meira um hringrásarhagkerfið eru velkomin!

_______

Dagskrá

Guðmundur Steingrímsson umhverfisfræðingur – Umfang hringrásar á Íslandi

Hildur Mist Friðjónsdóttir sérfræðingur hjá Umhverfisstofnun – Hugvekja um einstaklinga í hringrásarhagkerfinu

Hrafnhildur Árnadóttir framkvæmdastjóri Frostþurrkun ehf – Kynning á starfsemi íslensks hringrásarfyrirtækis í matvælageiranum

Bergljót Hjartardóttir sérfræðingur hjá Umhverfisstofnun –  Hlutverk stofnana í hringrásarhagkerfinu

Umræður

Hlekkur á viðburðinn er hér

Það er óbragð af matarsóun – Evrópsk nýtnivika að hefjast

Dagana 16.-24. nóvember næstkomandi stendur Evrópska nýtnivikan og sem fyrr hvetjum við alla þátttakendur í Grænum skrefum til að taka þátt. Markmið átaksins er að hvetja fólk til að draga úr óþarfa neyslu, nýta hluti betur og draga þannig úr myndun úrgangs.

Matarsóun í brennidepli í ár

Þema ársins er matarsóun undir slagorðinu Það er óbragð af matarsóun! Sérstök áhersla er lögð á nýtingu afganga og eru fyrirtæki, sveitarfélög, stofnanir, skólar og almenningur hvött til þess að leggja sitt af mörkum til að sporna gegn matarsóun með því að gefa afgöngunum gaum.

Matarsóun á Íslandi jafngildir um 160 kílóum á hvern íbúa á ári. Tæpur helmingur allrar matarsóunar á sér stað í frumframleiðslu matvæla en um 40% á heimilum. Lágmörkun matarsóunar er loftslagsmál, efnahagsmál og mikilvægur þáttur í innleiðingu hringrásarhagkerfisins.

Það eru ýmsar leiðir færar til að vekja athygli á matarsóun og nýtingu afganga og bendum við á fræðsluefni Saman gegn sóun sem finna má t.d. hér og fyrir atvinnulífið hér. Þar má finna umfjallanir um afganga, geymsluaðferðir og uppskriftir gegn sóun svo eitthvað sé nefnt.

Vinnustaðir geta t.d. lagt sérstaka áherslu á að elda úr afgöngum eða leyfa starfsfólki að taka afganga heim. Einnig hvetjum við ykkur í Grænu skrefunum að nýta tækifærið í Nýtniviku og fara í matarsóunarmælingar á vinnustaðum. Hér finnið þið myndband úr slíkri mælingu hjá Umhverfisstofnun og undir Vinnugögn má finna excel skjal sem auðveldar skráningu, leiðbeiningar fyrir mötuneyti, kynningu og myndband með húsráðum. Svo má ekki gleyma að skrá niðurstöðurnar í Græna bókhaldið.

Kynningarefni sem öll geta nýtt sér

Saman gegn sóun og Reykjavíkurborg hafa útbúið einfalt kynningarefni sem nýtist öllum þeim sem vilja taka þátt í Nýtnivikunni í ár:

A4 plakat Nýtnivikunnar í ár

Instagram mynd

Facebook cover mynd

Saman gegn sóun – matarsóun

Saman gegn sóun – matarsóun í atvinnulífinu

Hverskonar nýtni í hávegum höfð

Það er um að gera að gefa hugmyndafluginu lausan tauminn í Nýtnivikunni; halda viðgerðarkaffi, skiptimarkaði, fyrirlestra, kynna nýjar lausnir eða hvað eina sem styður við minni sóun, sama af hvaða tagi hún er.

Kynningar- og fræðsluefni fyrri ára

Sóun er dottin úr tísku – plakat og leiðbeiningar um fataskiptimarkaði

Höfum það umbúðalaust – leiðbeiningar fyrir söluaðila um afgreiðslu matvæla í ílát viðskiptavina

Höfum það umbúðalaust – leiðbeiningar fyrir neytendur um notkun fjölnota umbúða

Það sem ekki sést – fyrirlestraröð, erindi frá Jukka Heinonen, Hrefnu Björgu Gylfadóttur og Árna Jóni Eggertssyni.

Fylgist endilega með Saman gegn sóun á Facebook  og Instagram.

Lögreglustjórinn á Vesturlandi lýkur við fimmta skrefið!

Á dögunum náði embætti Lögreglustjórans á Vesturlandi því frábæra afreki að klára öll fimm Grænu skrefin. Embættið var þar með fyrsta lögreglustjóraembættið til að klára öll skrefin og gerði það með glæsibrag. Liðin eru um tvö ár frá því að embættið hóf vinnu við Grænu skrefin en þau voru unnin rösklega í samstarfi umhverfisnefndar embættisins við ráðgjafafyrirtækið Environice.

Umhverfisnefnd embættis Lögreglustjórans á Vesturlandi samanstendur af fulltrúum frá öllum sex starfsstöðvum og hefur árangurinn því náðst með samhentu átaki um allt svæðið. Meðal stærstu aðgerðanna sem ráðist var í var að skipta bifreiðum embættisins út fyrir rafmagnsbíla, en í vor fékk embættið afhenta fyrsta sérútbúna, fjórhjóladrifna lögreglubílinn í Evrópu sem gengur fyrir rafmagni.

Áætlað er að losun gróðurhúsalofttegunda frá embættinu á þessu ári verði allt að 50% minni en árið 2020 og að samdrátturinn hafi náð 75% árið 2024, sem er vægast sagt glæsilegur árangur. Það hefur verið gaman að sjá hversu metnaðarfullt umhverfisstarf er rekið við embætti Lögreglustjórans á Vesturlandi og við óskum þeim innilega til hamingju með árangurinn.

Hægt er að lesa meira í umfjöllun í Skessuhorni og á vef Environice.

Morgunfundur Grænna skrefa – upptaka aðgengileg

Nú er hægt að nálgast upptöku af morgunfundi Grænna skrefa 2023, sem fram fór á Teams 7. desember sl., á Youtube.

Þema fundarins var líffræðileg fjölbreytni og vinnustaðurinn og fjallað var um hvað líffræðileg fjölbreytni sé, hvað ógnar henni, af hverju hún skipti máli og hvernig hægt er að styðja við líffræðilega fjölbreytni.

Líffræðileg fjölbreytni og vinnustaðurinn – Morgunfundur Grænna skrefa

Verið velkomin á morgunfund Grænna skrefa 2023! Fundurinn fer fram fimmtudaginn 7. desember kl. 9:00-10:40 á Teams.

Þema fundarins í ár er líffræðileg fjölbreytni og vinnustaðurinn. Við ætlum að útskýra hvað líffræðileg fjölbreytni er, hvað ógnar henni og af hverju hún skiptir okkur máli. Við ætlum einnig að fjalla um hvernig við sjálf og vinnustaðirnir okkar geta stutt við líffræðilega fjölbreytni.

 

Skráning fer fram hér.

Hægt er að senda inn nafnlausar spurningar og fyrirspurnir hér.

 

Dagskrá

Kl. 9:05 – Snorri Sigurðsson, sviðsstjóri náttúruverndar hjá Náttúrufræðistofnun Íslands, ræðir líffræðilega fjölbreytni og af hverju hún skiptir máli, bæði á Íslandi og í alþjóðlegu samhengi.

Kl. 9:30 – Rannveig Magnúsdóttir, sérfræðingur hjá Landvernd og Skólum á grænni grein, ræðir helstu ógnir við líffræðilega fjölbreytni.

Kl. 9:55 – Aðalbjörg Egilsdóttir, sérfræðingur í teymi hringrásarhagkerfis hjá Umhverfisstofnun, ræðir hvernig vinnustaðir geta lagt sitt af mörkum til að styðja við líffræðilega fjölbreytni.

Kl. 10:15 – Umræður

Við hvetjum öll sem vilja vita meira um líffræðilega fjölbreytni og hvernig mannkynið hefur jákvæð og neikvæð áhrif á hana til að sækja fundinn.

 

Grænn hittingur í lok dags

Í tilefni fundarins bjóðum við til græns hittings á Loft hostel kl. 15 sama dag.

Við hvetjum þátttakendur í Grænum skrefum út um allt land til að hittast á sams konar hittingum á sínum heimaslóðum. Ef þú ert með hugmynd um hvar væri gott að hittast á þínu svæði, láttu okkur endilega vita á graenskref@graenskref.is og við komum því áleiðis til annarra þátttakenda í Grænum skrefum.

Evrópska nýtnivikan 2023

Listi yfir þau Grænu skref sem koma að umbúðanotkun

Í næstu viku, 18. – 26. nóvember, stendur Evrópska nýtnivikan yfir og líkt og síðustu ár hvetjum við alla þátttakendur í Grænum skrefum til að taka þátt í henni. Markmið átaksins er að hvetja fólk til að draga úr óþarfa neyslu, nýta hluti betur og draga þannig úr myndun úrgangs.

Þema ársins er umbúðir undir slagorðinu Höfum það umbúðalaust.

Verkefnið Saman gegn sóun útbjó einfalt kynningarefni í samstarfi við Reykjavíkurborg  upp úr leiðbeiningum Matvælastofnunar. Það nýtist öllum sem vilja prófa sig áfram í umbúðalausum og fjölnota lausnum í Nýtnivikunni.

Þema nýtnivikunnar tengist Grænum skrefum beint, enda eru ýmsar aðgerðir sem  hvetja til minni umbúðanotkunar, m.a. að bjóða ekki upp á matvöru í smáumbúðum og hvetja birgja til að nota fjölnota umbúðir sem þeir taka til baka.

Öll sem taka þátt í nýtnivikunni með einhverjum hætti; selja, kaupa eða neyta umbúðalaust, standa fyrir viðburðum eða hvað sem er annað, til að deila því með Saman gegn sóun á Facebook eða Instagram síðu þeirra, með því að merkja eða senda skilaboð og því verður deilt áfram.

Við hvetjum ykkur til að gefa leyfa hugmyndafluginu að fá lausan tauminn við hvernig hægt er að styðja við minni sóun, sama af hvaða tagi hún er. Til dæmis væri hægt að vera aftur með fataskiptimarkað eins og gekk frábærlega víða í síðustu Nýtniviku og við bendum á leiðbeiningar frá nýtnivikunni í fyrra.

Hægt er að hafa samband við Saman gegn sóun í gegnum netfangið samangegnsoun@samangegnsoun.is ef einhverjar spurningar vakna.

#samangegnsoun #umbudalaust #nytnivikan #ewwr2023

Kynningarefni Nýtnivikunnar:

A4 plakat Nýtnivikunnar í ár

Við tökum þátt í Nýtnivikunni! – Plakat fyrir þátttakendur

Leiðbeiningar fyrir söluaðila um afgreiðslu matvæla í ílát viðskiptavina

Leiðbeiningar fyrir neytendur um notkun fjölnota umbúða

 

Góðar fréttir úr Grænu bókhaldi!

Skil á Grænu bókhaldi ríkisstofnana fyrir árið 2022 voru í vor. Niðurstöður bókhaldsins eru um margt ánægjulegar enda gífurlega gott umhverfisstarf sem hefur átt sér stað, meðal annars í tengslum við Græn skref.

Losun gróðurhúsalofttegunda á hvert stöðugildi árið 2022 var örlítið hærri en árið 2021, en lægri en árin þar á undan, þ. á m. árið 2020. Ef tekið er tillit til breyttrar starfsemi vegna heimsfaraldurs árin 2020 og 2021, má með sanni segja að mikill árangur hafi náðst. Um 25% samdráttur var í losun gróðurhúsalofttegunda á hvert stöðugildi á milli áranna 2019 og 2022, en samkomu- og ferðatakmarkanir lituðu starf stofnana hvorugt þeirra ára.

Þegar losun frá ólíkum uppsprettum er skoðuð má sjá að raforkunotkun jókst töluvert mikið á milli ára, sem og flug. Hins vegar var losun vegna flugs 30% minni á stöðugildi árið 2022 en 2019, sem við fögnum þar sem þá giltu engar ferðatakmarkanir sem settu strik í ferðalög.

Losun vegna aksturs dróst örlítið saman miðað við fyrri ár, sem verður að teljast góður árangur af sömu ástæðum.

Losun vegna óflokkaðs úrgangs hefur jafnframt dregist stöðugt saman, á meðan hlutfall flokkaðs úrgangs er á stöðugri uppleið. Að auki hefur hlutdeild umhverfisvottaðrar ræstivöru aukist sem og hlutfall umhverfisvottaðs pappírs.

Þessar niðurstöður eru sannarlega fagnaðarefni og við viljum hrósa öllum sem lögðu hönd á plóg! Við stefnum að sjálfsögðu enn hærra (eða lægra 😉) og höldum áfram að setja umhverfismálin í forgang!

Fræðslufundur Grænna skrefa um matarsóun

Þann 16. nóvember næstkomandi standa Græn skref fyrir fræðslufundi á Teams um matarsóun. Fundurinn verður kl. 10:00 – 10:45 og á honum gefst þátttakendum tækifæri á að fræðast um margvísleg áhrif matarsóunar, hvernig hægt er að draga úr henni og fá hugmynd um hvernig hægt er að hátta mælingum á matarsóun. Fyrirlesarar verða Jóhannes Bjarki Urbancic, Hildur Mist Friðjónsdóttir og Ester Alda Hrafnhildar Bragadóttir. Við hlökkum til að sjá sem flesta!

Viðburðurinn er opinn öllum sem starfa í Grænum skrefum ásamt þeim sem hafa nýtt sér efni Grænna skrefa í umhverfisstarfi sínu.

Skráning fer fram hér. Jafnframt er hægt að senda inn nafnlausar spurningar fyrir fundinn hér.