Færslur

Minnum á skil á Grænu bókhaldi

Nú styttist í að fari að vora og við vitum öll hvað það þýðir – árleg skil á Grænu bókhaldi, en frestur til að skila inn upplýsingum fyrir árið 2021 rennur út 1. apríl 2022.

Græna bókhaldið er mikilvægt tæki fyrir stofnanir til að fylgjast með losun gróðurhúsalofttegunda sem stafar frá starfsemi þeirra. Græna bókhaldið tekur til þátta sem hafa hve mest umhverfisáhrif í daglegum rekstri, þó listinn sé ekki tæmandi. Um er að ræða:

  • Samgöngur
  • Úrgangur
  • Orkunotkun
  • Matarsóun
  • Pappírsnotkun
  • Efnanotkun

Hér fyrir neðan má sjá leiðbeiningamyndband um hvernig fylla skal út Græna bókhaldið, kaflaskiptingu myndbandsins má finna fyrir neðan það. Gangi ykkur vel!

Kaflaskipti

Kynning á Grænu bókhaldi 00:00

Kynning á Gagnagátt Umhverfisstofnunar, þangað sem bókhaldinu er skilað 1:23

Síða 1 – Stærð húsnæðis og fjöldi stöðugild 2:47

Síða 2 – Skrifstofupappír og prentþjónusta 4:42

Síða 3 – Ræsti- og hreinsiefni og ræstiþjónusta 6:45

Síða 4 – Rafmagn og heitt vatn 9:30

Síða 5 – Akstur 12:04

Síða 5 – Flug 15:41

Síða 6 – Önnur losun 19:07

Síða 7 – Samgöngusamningar 20:40

Síða 8 – Úrgangur 21:40

Síða 9 – Aðrar rekstrarvörur 24:20

Síða 10 – Matarsóun 25:14

Síða 11 – Niðurstöður og markmið 27:00

Síða 12 – Samantekt á losun gróðurhúsalofttegunda, matarsóun og kolefnisjöfnun 29:22

Síða 13 – Staðfesting á skilum 30:55

Síða 14 – Skilafrestur og aðstoð 31:24

Fjársýslan tekur við 3. skrefinu

Frá vinstri: Linda Einarsdóttir, Sunna Þórsdóttir, Hrannar Bogi Jónsson, Vilborg Hólmjárn, Stefanía Ragnarsdóttir, Hildur Harðardóttir hjá Umhverfisstofnun, Jóhann Halldórsson og Ragnheiður K. Gunnarsdóttir.

Í dag tók græna teymi Fjársýslunnar við þriðja Græna skrefinu. Innleiðingin hefur gengið mjög vel fyrir sig en þau tóku á móti fyrsta skrefinu í september 2019 og stefna á að ljúka því fjórða fyrir áramót og fimmta á vordögum 2021. Græna teymið er mjög bjartsýnt á að ná settum markmiðum enda góður andi á vinnustaðnum og allir samtaka í því að leggja sitt lóð á vogarskálarnar í umhverfismálum.

Við starfsmenn Grænna skrefa stóðumst ekki mátið að fá að sýna þeirra frábæra árangur sem sjá má hér að neðan en þau hafa skilað Grænu bókhaldi til Umhverfisstofnunar samfleytt frá 2016 og greinilegt að aðgerðir eru að skila sér.  Til hamingju með 3. skrefið allir hjá Fjársýslu ríkisins!

Pappír

Árið 2018 voru notuð 3 bretti af pappír eða 22,5 kg. pr. mann en árið 2019 aðeins 1 bretti eða 7 kg. pr. mann. Geri aðrir betur!

Á einu bretti eru 600 kg. af pappír eða 48 kassar.

Prenthylki

Innkaup á prenthylkjum fór úr 77 stk. niður í 34 stk. á milli ára.

Rafmagn

Frá árinu 2016 hafa þau minnkað rafmagnsnotkun jafnt og þétt eða úr 135.488 kWst niður í 103.879  kWst fyrir allt húsið. Mesta lækkunin var á milli áranna 2018 og 2019 eða úr 128.150 niður í 103.879 kWst. Taflan sýnir rafmagn kWst á stöðugildi.

Einnota mál og pappadiskar

Árið 2018 voru keypt 9.100 einnota mál og 6.400 einnota diska!

Árið 2019 kláruðust birgðarnar og þurfti eingöngu að kaupa 1.000 pappamál fyrir sérstök tilefni. Bravó!

Úrgangur

Óflokkaður úrgangur dróst saman um tæp 1.000 kg. eða úr 3.816 kg. árið 2018 niður í 2.970 kg. í fyrra.

Hlutfall úrgangs til endurvinnslu jókst um 9% á milli ára eða úr 53% í 62% 2019 og í dag er endurvinnsluhlutfallið komið í 73%! Bravissimo!

Lífrænn úrgangur var 930 kg. 2019 en enginn árið áður.

Ræstingar

Fjársýslan hefur eingöngu keypt umhverfisvæna ræstiþjónustu og ræstiefni síðan 2011. Að auki byrjuðu þau að kaupa plastpoka úr endurunnu plasti og maíspoka 2019 og stefna að því að minnka plastpokanotkun allverulega.

Íslenskir losunarstuðlar aðgengilegir í fyrsta sinn


Í Grænu bókhaldi eru innbyggðir svokallaðir losunarstuðlar sem gera það að verkum að losun frá helstu uppsprettum gróðurhúsalofttegunda (GHL) í starfseminni reiknast sjálfkrafa.

Umhverfisstofnun hefur nú birt upplýsingar um losunarstuðlana á heimasíðu sinni og eru þeir því aðgengilegir fyrirtækjum, sveitafélögum, stofnunum og öllum þeim sem vilja reikna út losun frá sinni starfsemi.

Stuðlunum fylgja skýrar leiðbeiningar um hvaða stuðlar henti best til að reikna út losun frá helstu uppsprettum GHL í rekstri fyrirtækja, stofnana og sveitarfélaga á Íslandi.  Markmiðið er að aðstoða sem flesta við að fá haldbæra mynd af losun síns reksturs eða annara athafna.  Auk þess gefa stuðlarnir rekstraðilum tækifæri til að tryggja að upplýsingar um þeirra losun sé í samræmi við þær reiknireglur sem gilda í Landsskýrslu um losun gróðurhúsalofttegunda, sem íslensk stjórnvöld taka saman og skila til Loftslagssamnings Sameinuðu þjóðanna (UNFCCC).

Til að glöggva sig á því hvernig nota skal losunarstuðla má segja að þeir séu tölur sem nota má til að  reikna út losun GHL með því að margfalda þá við viðeigandi grunngögn. T.a.m. er unnt að reikna út magn GHL sem losna við bruna eldsneytis með því að margfalda losunarstuðul fyrir brennt eldsneyti við magn þess eldsneytis sem notað var.

Losunarstuðlana og helstu upplýsingar um þá má finna hér.

Ný útgáfa af grænu bókhaldi

Nú er uppfært excel skjal græna bókhaldsins niðurhalanlegt undir liðnum Grænt bókhald hér á heimasíðunni. Helstu nýmæli eru að hægt er að reikna út losun gróðurhúsalofttegunda frá fleiri þáttum og gerðar voru ýmsar uppfærslur, ítarlegri leiðbeiningar og losunarstuðlar uppfærðir.

Gagnagátt græns bókhalds fór í loftið í fyrra og er henni ætlað að leysa af hólmi excel skjalið góða. Nokkrir hnökrar hafa þó verið á gáttinni og er verið að vinna í lagfæringum á henni þessa dagana. Við biðjum þátttakendur því að skila græna bókhaldinu ekki inn fyrr en Gagnagáttin verður komin í lag. Síðasti skiladagur græns bókhalds vegna ársins 2019 er 1. apríl næstkomandi.

En þurfum við að nota excel skjalið þegar Gagnagáttin er tilbúin? Nei, mögulegt er að skrá græna bókhaldið beint inn í Gagnagátt Umhverfisstofnunar. Excel skjalið nýtist sem vinnuskjal og veitir möguleika á að skrá hjá sér forsendur og aðrar upplýsingar auk þess sem hægt er að bæta við þáttum. Neðst á þessari síðu eru leiðbeiningarmyndbönd um hvernig nota skal excel skjalið og hér er kynning á græna bókhaldinu frá árinu 2018.

gb4utg